Rzetelność widać
w szczegółach

01 · Zanim powstanie tekst

Sprawdź źródło i jego ograniczenia

Dotrzyj do dokumentu, nagrania lub danych, na których opiera się informacja. Ustal datę powstania materiału, jego autora instytucjonalnego i zakres. Zrzut ekranu pozbawiony kontekstu może być wskazówką do dalszej pracy, ale sam nie wystarcza do potwierdzenia tezy.

Gdy to możliwe, szukaj niezależnego potwierdzenia. Kilka serwisów cytujących ten sam wpis tworzy wiele kopii jednej informacji. Przy danych liczbowych sprawdź jednostkę, okres porównania, wielkość próby i to, czy opis dotyczy całej populacji.

Wyraźnie oddzielaj ustalenia od interpretacji. Jeśli czegoś nie udało się zweryfikować, nazwij tę lukę. Cytat powinien zachowywać sens wypowiedzi, także wtedy, gdy zostaje skrócony.

02 · Relacje i wpływy

Oddziel informację od interesu

Odbiorca powinien bez trudu odróżnić materiał redakcyjny od reklamy i treści sponsorowanej. Oznaczenie warto umieścić tam, gdzie czytelnik je zobaczy przed zapoznaniem się z przekazem, a nie dopiero w odległej stopce.

Konflikt interesów może wynikać z relacji finansowej, osobistego zaangażowania lub zależności od źródła. Jego ujawnienie pomaga ocenić materiał, ale nie zawsze rozwiązuje problem. Czasem właściwym krokiem jest przekazanie tematu innej osobie lub rezygnacja z określonej współpracy.

Bezstronność nie oznacza przyznawania każdej tezie takiej samej wiarygodności. Siłę twierdzeń trzeba oceniać na podstawie dowodów, a nie samej liczby stron sporu.

03 · Ludzie w materiale

Rozważ skutki ujawnienia informacji

Zapytaj, czy szczegół dotyczący prywatnego życia jest potrzebny do zrozumienia sprawy. Ciekawość odbiorców nie jest tym samym co interes publiczny. W materiałach dotyczących dzieci, osób w kryzysie lub doświadczenia przemocy szczególnej uwagi wymaga ryzyko rozpoznania bohaterów.

Przed rozmową wyjaśnij jej cel i planowany sposób wykorzystania wypowiedzi. Nie obiecuj anonimowości, jeżeli nie potrafisz zadbać o nią w praktyce. Dane pozwalające rozpoznać źródło ogranicz do tego, co niezbędne w pracy nad materiałem.

Przy poważnych zarzutach zapewnij zainteresowanej stronie realną możliwość odpowiedzi. Jasno przedstaw pytania i rozsądny termin. Jeśli odpowiedź nie nadeszła, odnotuj ten fakt bez sugerowania, że milczenie potwierdza zarzut.

04 · Po publikacji

Poprawiaj błędy w widoczny sposób

Istotnej pomyłki nie wystarczy po cichu usunąć. Dobra praktyka polega na zaznaczeniu, co zmieniono, kiedy i z jakiego powodu. Sposób korekty powinien odpowiadać wadze błędu i zasięgowi pierwotnego przekazu.

Oddziel błąd rzeczowy od różnicy zdań. Jeśli materiał zawiera poprawną informację, ale niejasny skrót myślowy, doprecyzowanie może być lepsze niż obrona pierwotnego sformułowania za wszelką cenę.